Bezig met laden...
Ontwikkeling afgelopen periode
De laatste tijd is het langdurig droog geweest met een aangename temperatuur. Ook de voedingsbron, de eik, had een stabiele bladontwikkeling, zonder stagnatie door een koude periode zoals vorig jaar. Ideaal voor de rupsen om zich verder te ontwikkelen. Gemiddeld zitten er 39 dagen tussen de ei-uitkomst en het ontwikkelen van L4. Dit jaar werd voorspeld, volgens de laatste berekeningen, dat het L4 stadium op 12 mei zou gaan ontwikkelen, 41 dagen na de ei-uitkomst. Op verschillende locaties, Amsterdam, Helmond en Venlo is de overgang van L3 naar L4 stadium gezien. Dit betekent dat de rupsen het overlaststadium hebben bereikt.
Eerste nestvorming, fase waarin L3 zich verzameld en verveld naar L4 met brandhaarvorming.
Herkennen van rupsen in het L4 stadium
De eikenprocessierups heeft in alle stadia duidelijk zichtbare lichaamsharen op zijn lijf. Als ze uit het eitje kruipen zijn de lichaamsharen zwart en vanaf de eerste vervelling wit. Vanaf het L3 en L4 stadium lijkt dit een witte wollige laag als de rupsen groeperen of in processie lopen. Dit zijn echter niet de brandharen die de irritatie veroorzaken. De brandharen zijn veel kleiner en niet zichtbaar voor het blote oog. De brandharen zijn ongeveer 150 micron lang en alleen zichtbaar via een microscoop. Je ziet dan ook duidelijk de weerhaken waarmee de haren zich vastzetten. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren in onze huid.
Een brandhaar met de duidelijke weerhaken (vergroting 1000x).
Aan het einde van het derde stadium, L3, ontstaat de eerste nestvorming. Deze nestvorming is erg plat en met spinsel afgedekt. Kenmerkend zitten er geen vervellingen in deze nesten. L1 en L2 heeft namelijk zijn vervellingen op de twijgen achtergelaten. Vanaf het moment dat de rupsen in L3 in een nest verzamelen en zich voorbereiden op de vervelling naar L4 gaan ze niet meer naar de bladeren om te eten. De rupsen verkeren in een soort stresstoestand en verkleuren langzaamaan naar bruin. De beweeglijkheid neemt hierbij af omdat de huid steeds droger en losser komt te zitten. Na ongeveer drie dagen in het platte nest te hebben verbleven gaan de eerste rupsen, vaak in de ochtend vervellen en slaan zich als het ware uit de droge vervelling die net achter hun kop openbreekt. Een vers grijze rups met kleine oranje stippels kruipt uit de huid en laat een bruine losse vervelling achter. Binnen 2 tot 3 uur zijn alle rupsen uit het nest verveld en kruipen direct naar de bladeren om daar te gaan eten. Ze hebben immers drie dagen geen voedsel gehad.
L4 met zichtbare oranje stippels vreet aan eikenblad na stressperiode van vervelling.
Beheermaatregelen
Aangezien het overlaststadium is bereikt, dient de preventieve bestrijding met bomennevelspuit afgerond te worden. Op locaties waar een vroege bladontplooiing is waargenomen dient men vanaf nu geen bomennevelspuit meer in te zetten. Dit is om te voorkomen dat de brandharen van de rupsen, door de inzet van de lucht-ondersteunde spuitapparatuur, verspreid worden.
Er is nog minimale nestvorming waargenomen, de aller vroegst ontwikkelde rupsen zullen dit echter wel in de komen periode steeds meer gaan vormen. Omdat de ontwikkeling nog varieert verwachten we dat de eerste nestvormingen binnen 2 weken duidelijk aanwezig is en vanaf eind mei, begin juni gestart kan worden met de monitoring op de aanwezigheid van EPR-nesten door inspecties.
Vanaf het moment van inspecties kan ook de curatieve/reactieve bestrijding plaatsvinden. Hiervoor zijn industriële zuigers in te zetten die geschikt zijn voor de bestrijding van de eikenprocessierups. Hiervoor zijn speciale machines met afdoende filtering beschikbaar die rupsmaterialen opzuigen en in een zak verzamelen. Deze rupsmaterialen en PBM’s dienen volgens het geactualiseerd afvalprotocol van Kennisplatform Processierups (www.processierups.nu) verpakt, getransporteerd en afgevoerd te worden. Er zijn ook zuigers in te zetten welke de rupsmaterialen ter plekke in een oven verbranden (Parasite Hit®), het afval wat hierbij vrijkomt kent minder beperkingen in de afvalverwerking. Daarnaast kan, op locaties die met zuigers moeilijk te bereiken zijn, de plukmethode ingezet worden. Hierbij worden de nesten veelal klimmend in een zak getrokken en afgevoerd volgens het afvalprotocol.
Houd er rekening mee dat de mogelijkheid bestaat dat er na de bestrijding nog nesten ontstaan. Dit kan veroorzaakt worden door de vroege inspectie-, en bestrijdingsmoment. Soms zijn rupsen overdag nog aan het vreten in het gebladerte van de boom waardoor ze niet zichtbaar zijn. Ook kunnen grondnesten een rol spelen, dit is een onzekere factor die lokaal grote invloed kan hebben op de populatieontwikkeling. Hierbij komen op zomerse dagen de rupsen uit de grond terwijl er geen vraatschade zichtbaar is of daarvoor geen zichtbare vervellingen zijn gevormd.
Registratie
Belangrijk is om alle informatie rondom EPR-uniform te registreren, dit is uiteengezet in de Leidraad Beheersing eikenprocessierups (update 2022). Terra Nostra beschikt over een eenduidig registratieprotocol en verwerkt deze in het door ons ontwikkelde ArcGIS platform, specifiek ontworpen voor EPR. Dit voorziet in een uniforme EPR-registratie- en beheersystematiek, waarmee we kwalitatief goede analyses kunnen maken. Een goede registratie borgt betrouwbare informatie, waarop toekomstig beheer gebaseerd kan worden.
Opvolgende te verwachten nieuwsbrief
De komende tijd zal in het teken staan van inspecteren en nesten verwijderen. Zodra het popstadium ontstaat, zal minder overlast worden ervaren en zal de monitoring met feromoonvallen starten. Afhankelijk van deze ontwikkeling en nieuwe beheeracties wordt verwacht dat we begin juli de volgende nieuwsbrief uitbrengen.
Heeft u naar aanleiding van deze nieuwsbrief nog vragen of opmerkingen?
U bent vrij om deze nieuwsbrief binnen uw organisatie te verspreiden. Collega’s kunnen zich ook bij onderstaand mailadres aanmelden om op de EPR-maillijst gezet te worden. Indien er behoefte is om foto’s of tekst over te nemen willen wij u verzoeken schriftelijk toestemming te vragen bij het secretariaat van Terra Nostra via onderstaande gegevens. Heeft u nog vragen of opmerkingen neem dan contact op met Wendy Batenburg of Henry Kuppen op telefoonnummer 0184 – 69 89 93 of per e-mail info@terranostra.nu.