Bladontplooiing eiken compleet, rupsen ontwikkelen zich snel

Droogte remt de bladontplooiing van eiken behoorlijk, maar met de stijgende temperaturen heeft binnen korte tijd het blad van de meeste eiken zich volledig ontplooit. Dit betekent dat de voedselbron voor de eikenprocessierups volop aanwezig is en de ontwikkeling gestaag doorgaat.

Levenstadia L3 en L4 naast elkaar.

Eikenprocessierups ontwikkeling

De eikenprocessierups is zich in de eerste drie stadia aan het ontwikkelen. Mede door het droge en warme voorjaar verloopt dit goed en vrij snel. Het nestelgedrag wat kenmerkend is vooruitlopend op het vierde larvale stadium is inmiddels ook al waargenomen. Deze ontwikkeling loopt synchroon in het geval van een vroeg aanbod van blad. Als de eikenprocessierups uit de eitjes kruipen is er nog geen blad aan de eiken te bekennen en overleven ze door zich in de eindknoppen van de bomen te vreten. De ei uitkomst van de eikenprocessierups was dit jaar weer erg vroeg op 24 maart. De verwachting is dat het niet lang zal duren voordat het vierde stadium en de nestvorming ontwikkelen. Dit is eerder als we in eerste instantie voorzien hebben.

Inzet BT

In onze vorige nieuwsbrief hebben we al aangegeven dat vanaf 40% bladontplooiing de inzet van het biologische bacteriepreparaat Bacillus thuringiensis (BT), zoals weergegeven in de Leidraad beheersing eikenprocessierups, update 2022. Het werkingsprincipe van BT is dat rupsen door middel van vraat het middel binnen krijgen. Hiervoor is dus voldoende mate van bladontwikkeling noodzakelijk voor een effectieve werking. Aangezien alle eiken in het blad staan gaan we ervanuit dat alle bespuitingen die noodzakelijk werden geacht inmiddels zijn opgestart.

Brandharen

Aangezien binnenkort het 4^e larvale stadium kan ontwikkelen, en dan vooral op bomen die al vroeg in het blad stonden, is het van belang om de spuitwerkzaamheden afgerond te hebben zodra het vierde larvale stadium wordt bereikt. Kenmerk van dit stadium is dat de rupsen zichtbare nesten vormen die vaak te vinden zijn op de wat dikkere tak en stamdelen en waarbij de vervellingen zichtbaar in de nesten aanwezig zijn. Door de grote luchtverplaatsing tot wel 300m³/minuut van de bomennevelspuit is het verspreiden van de miniscule brandharen een risico bij het bespuiten van bomen waarin zich rupsen bevinden in het vierde larvale stadium. Dit dient dus voorkomen te worden en de spuitwerkzaamheden moeten dan ook de komende week afgerond worden.

EPR-nest in net ontwikkeld 4e larvale stadium met lossen vervellingen. 

Inspectie en registratie

Omdat de ontwikkeling nog varieert verwachten we dat de eerste nestvormingen binnen 2 weken duidelijk aanwezig is en vanaf eind mei, begin juni gestart kan worden met de monitoring op de aanwezigheid van EPR nesten door inspecties.

Belangrijk is om alle informatie rondom EPR-uniform te registreren, dit is uiteengezet in de Leidraad Beheersing eikenprocessierups (update 2022). Terra Nostra beschikt over een eenduidig registratieprotocol en verwerkt deze in het door ons ontwikkelde ArcGIS platform, specifiek ontworpen voor EPR. Dit voorziet in een uniforme EPR-registratie- en beheersystematiek, waarmee we kwalitatief goede analyses kunnen maken. Een goede registratie borgt betrouwbare informatie, waarop toekomstig beheer gebaseerd kan worden.

L4 met kenmerkende oranje stippen en geskeleteerd blad.

Registratie

anaf het moment van inspecties kan ook de curatieve/reactieve bestrijding plaatsvinden. Hiervoor zijn industriële zuigers in te zetten die geschikt zijn voor de bestrijding van de eikenprocessierups. Speciale machines met afdoende filtering zijn beschikbaar die rupsmaterialen opzuigen en in een zak verzamelen. Deze rupsmaterialen en PBM’s dienen volgens het afvalprotocol van Kennisplatform Processierups (www.processierups.nu) verpakt, getransporteerd en afgevoerd te worden. Er zijn ook zuigers in te zetten welke de rupsmaterialen ter plekke in een oven verbranden (Parasite Hit®), het afval wat hierbij vrijkomt kent minder beperkingen in de afvalverwerking.
Daarnaast kan, op locaties die met zuigers moeilijk te bereiken zijn, de plukmethode ingezet worden. Hierbij worden de nesten veelal klimmend in een zak getrokken en afgevoerd volgens het afvalprotocol.

Houd er rekening mee dat de mogelijkheid bestaat dat er na de bestrijding nog nesten ontstaan. Dit kan veroorzaakt worden door een vroeg inspectie-, en bestrijdingsmoment. Soms zijn rupsen overdag nog aan het vreten, vooral als ze net verveld zijn, in het gebladerte van de boom waardoor ze niet zichtbaar zijn. Ook kunnen grondnesten een rol spelen, dit is een onzekere factor die lokaal grote invloed kan hebben op de populatieontwikkeling. Hierbij komen op zomerse dagen de rupsen uit de grond terwijl er geen vraatschade zichtbaar is of daarvoor geen zichtbare vervellingen zijn gevormd. 

Volgende nieuwsbrief

De komende tijd zal in het teken staan van het afronden van preventieve bestrijding en het inspecteren en nesten verwijderen. Zodra het popstadium ontstaat, zal minder overlast worden ervaren en zal de monitoring met feromoonvallen starten. Afhankelijk van deze ontwikkeling en nieuwe beheeracties wordt verwacht dat we begin juli de volgende nieuwsbrief uitbrengen.

Heeft u naar aanleiding van deze nieuwsbrief nog vragen of opmerkingen?

U bent vrij om deze nieuwsbrief binnen uw organisatie te verspreiden. Collega’s kunnen zich ook bij onderstaand mailadres aanmelden om op de EPR-maillijst gezet te worden. Indien er behoefte is om foto’s of tekst over te nemen willen wij u verzoeken schriftelijk toestemming te vragen bij het secretariaat van Terra Nostra via onderstaande gegevens. Heeft u nog vragen of opmerkingen neem dan contact op met Wendy Batenburg of Henry Kuppen op telefoonnummer 0184 – 69 89 93 of per e-mail info@terranostra.nu.