Terra Nostra

Boomtechnisch onderzoek

Met boomtechnische onderzoeken kunt u inzicht krijgen in de gezondheid en stabiliteit van uw bomen. Boomtechnische onderzoeken worden meestal uitgevoerd om de oorzaken van groeiproblemen te achterhalen of de veiligheid van bomen te beoordelen. De uitkomsten worden gebruikt als onderbouwing voor keuzes op het vlak van beleid en beheer.

Afhankelijk van de specifieke vraag en situatie kunnen wij verschillende soorten boomtechnische onderzoeken voor u uitvoeren. De meest voorkomende daarvan zijn:

Bij de uitvoering van boomtechnische onderzoeken maken wij zo nodig gebruik van specialistische apparatuur. De uitkomsten van ons onderzoek vatten wij samen in een heldere rapportage, voorzien van een advies over praktisch uitvoerbare maatregelen.

Boomveiligheidsinspectie

In het kader van de wettelijke zorgplicht moeten bomen periodiek visueel geïnspecteerd worden door een deskundige. Het frequentieregime wordt vastgesteld op basis van een risicoanalyse van het bomenbestand.

Tijdens boomveiligheidsinspecties voeren wij een visuele beoordeling van de bovengrondse delen en omgevingsfactoren uit. In het bijzonder letten wij daarbij op afwijkingen, beschadigingen of symptomen die duiden op mechanische gebreken, dat wil zeggen gebreken aan de structuur van de boom. Verder beoordelen wij de conditie van de boom aan de hand van scheutlengte, knop- of bladbezetting, knop- of bladgrootte en de kroonontwikkeling.

Onze bevindingen noteren wij zo mogelijk direct in het door u gebruikte digitale boombeheersysteem of we converteren de gegevens zodat ze door uw systeem ingelezen kunnen worden. Als wij gebreken constateren, geven we in een vooraf vastgestelde stroomstructuur aan welke vervolgstappen gewenst zijn als opvolging van de inspectie. Hierbij kan gedacht worden aan het toepassen van snoei, een verhoogde inspectiefrequentie of het uitvoeren van nader onderzoek.

Stabiliteits- en breukvastheidsonderzoek

De stabiliteit en breukvastheid van een boom wordt bepaald door een aantal factoren:

  • de verhouding tussen de lengte van de boom en de diameter van de boom;
  • het patroon en met name de diepte van de beworteling;
  • eventuele aantasting van de stam of het wortelstelsel door houtrot;
  • eventuele aanwezigheid van mechanische gebreken;
  • menselijke activiteiten die tot schade aan de boom leiden, bijvoorbeeld wortelschade door graafwerkzaamheden of stamschade door aanrijdingen.

Als er twijfels bestaan over de stabiliteit en/of breukvastheid van een boom, bijvoorbeeld naar aanleiding van een inspectie of door plotselinge scheefstand, kunnen wij een trekproef uitvoeren. Een trekproef kan ook worden uitgevoerd als nulmeting voorafgaand aan bouwwerkzaamheden, zodat naderhand kan worden gecheckt of de werkzaamheden een negatieve impact hebben gehad.

Tijdens een trekproef beoordelen wij ook de boomtechnische kwaliteit van een boom en diverse omgevingsfactoren, zodat op basis van de totale gegevens een goede afweging kan worden gemaakt ten aanzien van de veiligheid.

Wij vatten de resultaten van de trekproef voor u samen in een rapportage, inclusief advies over eventuele noodzakelijke en optionele beheermaatregelen.

Groeiplaatsonderzoek

Een goede groeiplaats is essentieel voor een gezonde groei van bomen. Bomen zijn voor de aanvoer van water en voedingsstoffen namelijk afhankelijk van hun wortelstelsel. Bomen in een stedelijke omgeving hebben vaak te kampen met een tekort aan ruimte en verstoringen in de groeiplaats. Dit leidt in veel gevallen tot een slechte conditie, teruglopende groei en vervroegde uitval. Vaak halen bomen daardoor niet het gewenste eindbeeld.

Een groeiplaatsonderzoek geeft inzicht in de oorzaken van groeiproblemen en daarmee ook in mogelijke oplossingen. Tijdens een groeiplaatsonderzoek brengen onze onderzoekers alle relevante eigenschappen van de ondergrondse en bovengrondse groeiplaats in beeld. Om inzicht te krijgen in de bodemopbouw, de bodemstructuur en de kwaliteit van de beworteling worden profielsleuven gegraven en grondboringen gedaan. Ook worden de bodemdichtheid, gashuishouding, zuurgraad en vochttoestand onderzocht. Zo nodig nemen wij grondmonsters zodat we een laboratoriumanalyse kunnen uitvoeren.

De resultaten van ons onderzoek worden samengevat in een oplossingsgerichte rapportage, met een advies over de maatregelen die minimaal noodzakelijk zijn om de groeiplaats te verbeteren en optionele maatregelen, die - afhankelijk van het beschikbare budget - kunnen worden ingezet om de groeiplaats te optimaliseren.

Verplantbaarheidsonderzoek

Geplande ruimtelijke ontwikkelingen of herinrichtingen kunnen tot gevolg hebben dat bomen in het betreffende plangebied niet kunnen blijven staan. Er kan dan worden onderzocht of het mogelijk is om de bomen te verplanten. Er zijn meerdere redenen om een boom te verplanten in plaats van deze te verwijderen:

  • een (gezonde) boom verwijderen, is kapitaalvernietiging:
    • de investeringen die zijn gedaan om de boom aan te planten en jarenlang te onderhouden, gaan verloren;
    • de baten van een boom (zoals afvang van vervuilende stoffen, CO2-opname, regenwateropvang) nemen toe met de leeftijd van de boom, dus het verwijderen van een volwassen boom leidt tot het verlies van (toekomstige) baten;
  • door te verplanten kan de habitatfunctie van de boom behouden worden;
  • volwassen bomen maken een locatie/wijk/gebied aantrekkelijker en hebben een positief effect op de leefbaarheid.

Bij een onderzoek naar de verplantbaarheid worden zowel bovengrondse- als ondergrondse factoren beoordeeld. Bovengronds nemen onze onderzoekers onder meer gegevens op over de boomsoort, afmetingen, conditie en de structuur. De soorteigenschappen en de ervaringen die zijn opgedaan met het verplanten van die soort zijn belangrijke factoren die worden meegewogen. Ondergronds wordt gekeken naar het bodemprofiel, de grondwaterhuishouding, de wortelopbouw en de eventuele aanwezigheid van kabels en leidingen.

Op basis van de gegevens die wij opdoen tijdens ons veldwerk kunnen wij desgewenst ook de toekomstige groeiplaats van de te verplanten bomen beoordelen om te bepalen of de groeiplaats geschikt is. Voor het succes van verplanten is het bijvoorbeeld van belang dat de bodemopbouw op de nieuwe groeiplaats aansluit op de oude groeiplaats.

Na het veldwerk volgt een schriftelijke rapportage met de resultaten, inclusief een oordeel en advies ten aanzien van de verplantbaarheid van de boom. Wij geven u inzicht in de haalbaarheid en succesratio van verplanting, waarbij we kunnen putten uit onze ruim 40 jaar praktijkervaring met het verplanten van bomen. Als een boom succesvol te verplanten is, adviseren wij welke specifieke maatregelen genomen moeten worden om de kans van slagen van de verplanting te vergroten. De belangrijkste onderwerpen die hierbij aan bod komen zijn de werkorganisatie, verplantmethode, het prepareren van de wortelkluit, de transportroute en de groeiplaatseisen op de nieuwe locatie.

Bewortelingsonderzoek

Door middel van een bewortelingsonderzoek kunnen wij het wortelstelsel van een boom in kaart brengen, zowel qua omvang als qua diepte. Een veelvoorkomende aanleiding voor het uitvoeren van een bewortelingsonderzoek is overlast door wortelopdruk. Ook is het uitvoeren van een bewortelingsonderzoek van belang om op voorhand een inschatting te maken van de impact van werkzaamheden op de bomen in het plangebied, bijvoorbeeld bij:

  • geplande graafwerkzaamheden;
  • ruimtelijke (her)ontwikkelingen;
  • reconstructie van riolering;
  • als onderdeel van een BEA.

Onderdeel van een bewortelingsonderzoek is het graven van profielsleuven en proefboringen om het patroon en de diepte van de beworteling te kunnen bepalen. Eventueel kan ook de grondradar en/of een Air-Spade worden ingezet. De grondradar is bij uitstek geschikt om een volledig beeld van het wortelprofiel te krijgen zonder schade aan de bodem, wortels of kabels en leidingen te veroorzaken. Klik hier voor meer informatie.

De resultaten van het bewortelingsonderzoek vatten wij samen in een rapportage, inclusief advies.

Bezonningsonderzoek

Een bezonningsonderzoek wordt uitgevoerd om de zon- en schaduweffecten van bomen in relatie tot bebouwing in beeld te brengen. Dit wordt gedaan door een 3D-model van de onderzoekslocatie te maken. In het geval van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen kan een bezonningsonderzoek uitwijzen of, en zo ja, in hoeverre, voor de woningen in de omgeving een ongunstige situatie dreigt te ontstaan als gevolg van de geplande ontwikkelingen. Ook kan een bezonningsonderzoek worden uitgevoerd naar aanleiding van klachten van particulieren ter onderbouwing van een belangenafweging.

Er zijn in Nederland geen wettelijke eisen gesteld aan de hoeveelheid zon die minimaal op of in een gebouw hoort te schijnen. Wel heeft TNO voor woningen een richtlijn opgesteld, die 2 normen bevat: een lichte en een strenge norm. In vrijwel alle gevallen wordt bij een bezonningsonderzoek de lichte norm gehanteerd. Volgens deze norm is er sprake van voldoende daglichttoetreding als er in de periode van 19 februari tot 21 oktober (8 maanden) 2 mogelijke bezonningsuren (direct zonlicht) per dag zijn in de woonkamer (midden van de vensterbank aan de binnenkant van het raam).

Voorafgaand aan het onderzoek stemmen wij met u af welke norm als uitgangspunt moet worden genomen. U kunt als gemeente zelf bepalen welke norm u wilt hanteren en dit vastleggen in uw bomenbeleidsplan. U kunt de uitkomsten van het bezonningsonderzoek ook gebruiken om te bepalen welke norm u wilt gaan hanteren.

De uitkomsten van het onderzoek vatten wij samen in een rapportage, inclusief beeldmateriaal van het 3D-model, waarbij we aangeven of en zo ja, in hoeverre de resultaten afwijken van de gehanteerde norm.

Second opinion

In bepaalde gevallen kan het wenselijk zijn om een second opinion te hebben, bijvoorbeeld bij maatschappelijk en/of politiek gevoelige issues omtrent bomen of wanneer er geschillen of twijfels bestaan over de kwaliteit van een uitgevoerd onderzoek. Wij kunnen dan de situatie en/of het geleverde product voor u beoordelen en u adviseren over de mogelijkheden om tot een goede oplossing te komen.

Boomtechnisch toezichthouder

Op papier kan alles goed geregeld zijn, maar dat is nog geen garantie dat het in de praktijk ook goed uitgevoerd wordt. Wij kunnen tijdens de uitvoering van projecten waar bomen bij betrokken zijn als boomtechnisch toezichthouder optreden om te zorgen dat alle voorwaarden, verplichtingen en afspraken ten aanzien van bomen worden nagekomen.

Onze mensen die worden ingezet als boomtechnisch toezichthouder beschikken over praktijkervaring en weten goed hoe het er in de uitvoering aan toe gaat. Zij hebben een sterke hands-on en oplossingsgerichte mentaliteit, waarmee zij de belangen van de bomen en van u als opdrachtgever op een adequate wijze kunnen behartigen.

Heeft u vragen?

Wilt u meer informatie over onze dienstverlening, een offerte aanvragen of een vrijblijvende afspraak maken voor advies?

Contact opnemen >